Çeşme'nin deniz tarihi projesi Bakanlık duvarına çarptı!

ALPER TEMİZ / İzmir’in Çeşme ilçesinde, denizcilik tarihini ve su altı kültür mirasını araştırmak üzere Koç Üniversitesi ve Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı (TINA) ortaklığıyla hayata geçirilmek istenen proje, Ankara’daki sessizliğe gömüldü. Eski Amerikan Ticaret Odaları Türkiye Temsilcisi ve eski TINA Yönetim Kurulu Üyesi Oğuz Aydemir, yerel yönetimin desteğine rağmen projenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdinde bekletildiğini açıkladı.

Çeşme’nin su altı potansiyeli için üniversite ve vakıf harekete geçti

Çeşme'nin sadece turistik bir merkez değil, tarihi denizcilik faaliyetlerinin de merkezi olduğunu vurgulayan Oğuz Aydemir, projenin ortaya çıkış sürecini ve akademik önemini şu sözlerle anlattı:
"Eski Çeşme Belediye Başkanı Muhittin Dalgıç görevdeyken kendisini ziyaret ettim. O dönem bir Alman üniversitesinin gelmesi imkansız hale gelince, buradan talep oldu ve onlar da projeyi Şile’ye yaptılar. Ben de 'Su altı arkeolojisi için yer verir misiniz?' dedim. Sebebi de şudur; Mustafa Koç hayattayken vakfın kurulması onun inisiyatifiyle oldu, 25 sene önce. Vefat ettikten sonra onun adına ne yapabiliriz dedik. Daha önce Urla’da Ankara Üniversitesi’nin bir projesi gerçekleşti ve maksadına uygun hiç kullanılmadı, kötü bir yönetim oldu. Alternatif olarak Çeşme’yi düşündüm. Sebebi ise su altı zenginliği potansiyeli olarak Çeşme Yarımadası’nın ön planda olmasıdır. Söz konusu olan su altı arkeolojisi için de burada lisansüstü bir değerlendirme yapılacak.

Ondan sonra Muhittin Bey heyecanla 'Hangi üniversite?' dedi. Gidip görüşeceğim dedim ben de. Fikir belki üniversite için uygun olmayabilir, beklememiz gerek dedik ve Koç Üniversitesi ile Koç Vakfı olumlu cevap verdi. Konu tabii ki aileye de gitti ve oradan tabii zor bir karar çıktı. Çeşme’ye hem vakıf başkanı hem rektör geldi. Yerleri gösterdiler, belediyenin kendi arazisi var. Şifne’de bir noktada mutabık kalındı. Önerilen yerlerin birisi de Alaçatı taş ocağının hemen önüne denk gelen yerdi. Muhittin Bey tam seçimlerden önce meclisten karar olarak geçirdi, isim belirtmeksizin geçirdi. İkinci dönem için yatırım konusu diye düşündü. Ankara’dan da kendisi aday olarak uygun görülmeyince konu boş kaldı. Ekrem Oran başkanlığa gelince Oran’ı oraya götürdüler ve benim misyonum bitti. TINA adına bu işi yaptım ben, konuyu doğru yere götürdüm."

Yerel yönetim destek verdi ancak Bakanlık dosyaya henüz yanıt vermedi

Aydemir, önceki dönem Belediye Başkanı Ekrem Oran ile yaşanan görüş ayrılıklarının ardından, mevcut başkan Lal Denizli döneminde projenin tekrar ivme kazandığını ancak bu kez de bakanlık engeliyle karşılaştıklarını belirterek süreci şöyle özetledi:
"Ekrem Oran Bey, kendinden önceki başkan tarafından verilen yer için 'Burası size verilmemeliydi, burası kıymetli arazi' dedi. Aradan zaman geçti, Lal Denizli Hanım ile ziyaret oldu ve Lal Hanım’a da anlattık. 'Yeniden teşebbüste bulunalım' dediler. 'Yine olur' dedi Lal Hanım. Derken Koç Üniversitesi’nin yeni rektörü buraya geldi. Lal Hanım ile yine yeri onlara göstermek için alana gidildi. Fakat sonra görüldüğü kadarıyla bölgeyle ilgili bir sit statüsü değişikliği var. Aslında belediye 'Bu sorun basit' dedi, müracaat edildi. Çevre Bakanlığı’na müracaat edildi. Dosya Ankara’ya gönderildi. 10 ay geçti, hiçbir cevap yok. Çeşme sadece deniz, kum, güneş değil; Çeşme tarihimizin en önemli denizcilik faaliyetlerinin başladığı bir yer."