Fransa'da öğrenci protestoları büyüyor: 160 bini aşkın kişi sokağa çıktı

Fransa’da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki koşullarına tepki gösteren lise ve üniversite öğrencileri, başta Paris olmak üzere Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux’da yeniden sokağa çıktı. Eğitim sendikaları ve bazı öğretmenlerin de destek verdiği gösterilerde zaman zaman polisle eylemciler arasında arbede yaşandı.

Fransa İçişleri Bakanlığı, gösterilere ülke genelinde 161 bin 500 kişinin katıldığını açıklarken öğrenci ve sendika örgütleri bu sayının 480 bine ulaştığını öne sürdü. Protestolar nedeniyle 214 lisede eğitim yapılamadı.

Paris’te Place d’Italie Meydanı’ndan Invalides yönüne düzenlenen yürüyüşte öğrenciler, eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını ve polis müdahalelerinin sona ermesini istedi. Başkentte farklı noktalarda düzenlenen gösterilerde de zaman zaman gerginlik yaşandı.

Greta Thunberg’den öğrencilere destek

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de Paris yakınlarındaki Saint-Denis kentinde bulunan Paul-Eluard Lisesi önündeki öğrenci eylemine katıldı.

Fransız öğrencilerle gurur duyduğunu belirten Thunberg, “Geleceğimiz elimizden çalınıyor ve okullar ihtiyaç duydukları yatırımları alamıyor” dedi. Gençlerin kendilerini ilgilendiren kararlara dahil edilmediğini savunan Thunberg, eğitim sistemine yeterli kaynak ayrılmamasını eleştirdi ve “Pes etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Eylem sırasında yaklaşık 20 avukat da olası polis müdahalelerine karşı öğrencileri korumak amacıyla okul önünde cübbeleriyle bir araya geldi.

Öğrenciler ve Sarı Yelekliler 17 Ekim’de buluşacak

Sarı Yelekliler hareketinden aktivistler, öğrenci örgütleri ve çeşitli toplumsal hareketlerin temsilcileri, 17 Ekim Cumartesi günü ortak gösteri düzenlenmesi için çağrı yaptı.

“Sarılar ve gençler, mücadelelerimiz buluşuyor” sloganıyla yapılan çağrıda, eğitim sistemine yönelik tepkilerin hayat pahalılığı ve sosyal adalet talepleriyle birleştirilmesi hedefleniyor.

Paris’te saat 14.00’te Bastille Meydanı’nda başlayacak gösterinin Opera yönüne ilerlemesi planlanırken Rennes’de de aynı saatte Cumhuriyet Meydanı’nda buluşma çağrısı yapıldı. Öğrencilerin yanı sıra öğretmenler, işçiler, çiftçiler ve emekliler de gösterilere davet edildi.

147 eğitim çalışanı yaralandı

Fransa Eğitim Bakanlığı, protestoların başlangıcından bu yana 147 eğitim çalışanının yaralandığını açıkladı. Bakanlık, 13 Ekim’de 214 lisenin kapalı kaldığını bildirirken önceki büyük eylem gününde bu sayının 800 olduğunu duyurdu.

Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelerin yaklaşık yüzde 35’inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını belirtirken öğrenci örgütü Union étudiante, yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90’ında eğitim faaliyetlerinin durduğunu veya girişlerin engellendiğini ileri sürdü.

Paris ve çevresini kapsayan Île-de-France Bölge Yönetimi ise protestolar sırasında 110’dan fazla lisenin zarar gördüğünü ve maddi kaybın 8,5 milyon euroya ulaştığını açıkladı. Yönetim, okullara zarar verenler hakkında açılacak davalara müdahil olacağını bildirdi.

Binlerce kişi gözaltına alındı

Fransa Adalet Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, protestolar kapsamında 8 Ekim’e kadar 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Bunların 5 bin 890’ının reşit olmadığı belirtilirken 2 bin 376 kişi hakkında adli işlem başlatıldı. Altısı çocuk olmak üzere 21 kişi hakkında tutuklu yargılama kararı verildi.

Önceki gösterilerde bir öğrencinin elini, başka bir öğrencinin ise gözünü kaybetmesi de polis müdahalelerine yönelik tartışmaları artırdı. Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN), göstericilere yönelik polis müdahaleleriyle ilgili 36 soruşturma açıldığını bildirdi.

Hükümetin önlemleri yetersiz bulundu

Öğrenciler; öğretmen açığının giderilmesini, okul binalarının yenilenmesini, ders programlarının hafifletilmesini ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’un kaldırılmasını talep ediyor. Lise Öğrencileri Sendikası (USL), eğitim sistemindeki sorunların çözümü için 10 milyar euroluk acil kaynak ayrılmasını istiyor.

Eğitim Bakanı Edouard Geffray, öğretmen açığının yoğun olduğu okullara 3 bin yedek öğretmen gönderileceğini ve eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılacağını açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu da öğrencilerle yürütülen danışma sürecinde gündeme gelen bazı önerilerin 2027 bütçe tasarısına dahil edilmesi için çalışma yapılacağını bildirdi.

Veli federasyonu FCPE de öğrencilere destek verirken eğitim sistemindeki sorunların uzun süredir dile getirildiğini ancak yeterince dikkate alınmadığını savundu. Öğrenci örgütleri ise hükümetin açıkladığı önlemleri yetersiz bularak talepleri karşılanana kadar protestoları sürdüreceklerini duyurdu.
 iha