YÖK Başkanı Özvar'dan İzmir'de 'Terörsüz Türkiye' ve yapay zeka mesajı

Yapay zekanın bilgiye erişim ve öğrenme süreçlerini kökten değiştirdiğine dikkat çeken Özvar, üniversitelerde yalnızca bilgi aktarmaya dayalı eğitim anlayışının geride bırakılması gerektiğini söyledi. Özvar ayrıca Türkiye’nin bilimsel yayın üretiminde önemli bir yükseliş kaydettiğini belirterek, ülkenin yayın sayısı bakımından dünyada 29’uncu sıradan 15’inci sıraya yükseldiğini ifade etti.

“Üniversiteler Terörsüz Türkiye sürecine katkı sunmalı”

Üniversitelerin yalnızca eğitim ve araştırma yapan kurumlar olmadığını belirten Özvar, yükseköğretim kurumlarının ülkenin sosyal, kültürel ve ekonomik meselelerinin çözümünde de sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

“Terörsüz Türkiye” hedefinin bu sorumluluğun önemli bir parçası olduğunu dile getiren Özvar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ortaya konulan hedefin Türkiye’nin huzur ve güvenliğini pekiştireceğini, milli birlik ve kardeşliği güçlendireceğini ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacağını ifade etti.

Yükseköğretim çevresine çağrıda bulunan Özvar, üniversitelerin akademik tecrübesi, bilimsel bilgi birikimi ve araştırma kapasitesiyle sürece katkı sunması gerektiğini belirterek, “Üniversitelerimiz, düzenleyecekleri paneller, konferanslar ve çalıştayların yanı sıra yürütecekleri akademik araştırmalarla Terörsüz Türkiye hedefini farklı boyutlarıyla incelemelidir. Bu çalışmaların bulguları ve değerlendirmeleri, kamuoyuyla açık ve anlaşılır bir biçimde paylaşılmalıdır” dedi.

İşletmede Mesleki Eğitim Türkiye geneline yayılacak

Mesleki eğitimdeki dönüşümün merkezine “İşletmede Mesleki Eğitim” modelini yerleştirdiklerini belirten Özvar, öğrencilerin bilgi ve becerilerini doğrudan üretim ve çalışma hayatında geliştirmelerini sağlayan modelin ön lisans ve lisans programlarında en az bir yarıyıllık uygulama dönemini kapsadığını söyledi.

Pilot uygulamanın Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara’da başlatıldığını belirten Özvar, yaklaşık 120 bin öğrencinin öğrenim gördüğü 185 mesleki ön lisans programının uygulama kapsamında bulunduğunu ifade etti.

Özvar, pilot uygulamalardan elde edilecek sonuçların ardından modelin en kısa sürede Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini söyledi.

İzmir’in de pilot iller arasında yer aldığını hatırlatan Özvar, üniversiteler ile sektör arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti. Bu kapsamda 9 Nisan 2026’da Ege Bölgesi Sanayi Odası ile iş birliği protokolü imzalandığını belirten Özvar, öğrencilerin işletmelerde eğitim almasının yanı sıra müfredatların sektörün katkısıyla güncellenmesi, yeni programların birlikte tasarlanması ve ortak Ar-Ge çalışmalarının yürütülmesinin hedeflendiğini kaydetti.

Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulları Projesi’ne de değinen Özvar, 19 üniversite bünyesindeki 20 meslek yüksekokulunun 105 programında 7 bini aşkın öğrencinin eğitim gördüğünü ve mezunların istihdam oranlarının yüzde 90’lara ulaştığını açıkladı.

“Bilgi transferi dönemi artık kapanmıştır”

Teknolojik gelişmeler ve bilginin toplumun bütün kesimlerine hızla yayılmasıyla üniversitelerin bilgi üzerindeki tekelinin büyük ölçüde kırıldığını belirten Özvar, eğitim anlayışının da buna göre değişmesi gerektiğini söyledi.

Bilgiye erişimin geçmişe göre çok daha kolay hale geldiğini ifade eden Özvar, bu durumun öğretim elemanlarının rolünün ve ders içeriklerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını belirtti.

Üniversitelerde yalnızca kitaplardan bilgi aktarmaya dayalı eğitim anlayışının yeterli olmadığını vurgulayan Özvar, “Bilgi transferi dönemi artık kapanmıştır” dedi.

Öğrencilerin derslerde edindikleri bilgileri uygulamayla ve gerçek hayatla buluşturacak yöntemlere ihtiyaç olduğunu belirten Özvar, eğitimin öğrencilerin beceri, yetenek ve yetkinliklerini geliştirecek şekilde yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

Yapay zekanın bilgiye erişim ve öğrenme süreçlerini değiştirdiğini belirten Özvar, öğrencilerin akıllı telefonları üzerinden çok sayıda yapay zeka uygulamasına kolaylıkla ulaşabildiğini söyledi.

Yapay zeka araçlarının sunduğu bilgilerin doğruluğunun ve güvenilirliğinin sorgulanması gerektiğini vurgulayan Özvar, bu teknolojilerin etik kurallara uygun kullanılmamasının öğrenciler açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti.

Üniversite yönetimlerine yapay zeka araçlarının etkili kullanımına yönelik seminerler düzenlemeleri çağrısında bulunan Özvar, öğretim elemanlarının da bu alanda uzmanlardan eğitim alması gerektiğini belirtti.

Özvar, “Mutlaka hem hocalarımız hem de öğrencilerimizin bugün kullandıkları yapay zeka araçlarının sınırlarını, içeriğini, bu aldıkları bilgilere ne kadar güvenip güvenemeyeceklerini mutlaka öğretmeliyiz” ifadelerini kullandı.

Yapay zeka uygulamalarından alınan her yanıtın kesin doğru olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirten Özvar, öğrencilerin bu bilgileri bilimsel şüphecilik ve eleştirel düşünme anlayışıyla değerlendirmelerinin önemine işaret etti.

Türkiye’nin bilimsel üretimde önemli bir gelişme kaydettiğini belirten Özvar, makale ve derleme türündeki yayın sayısı bakımından ülkenin 213 ülke arasında 2002 yılında 29’uncu sırada bulunurken bugün 15’inci sıraya yükseldiğini açıkladı.

Bilimsel yayınların niteliğinde de ilerleme sağlandığını ifade eden Özvar, Q1 ve Q2 kategorisindeki dergilerde yayımlanan çalışmaların toplam yayınlar içindeki payının 2019’da yaklaşık yüzde 34 iken 2025’te yüzde 58’in üzerine çıktığını söyledi. Araştırma üniversitelerinde bu oranın yüzde 79’a ulaştığını belirten Özvar, uluslararası görünürlüğün de güçlendiğini kaydetti.

2026 yılı uluslararası üniversite sıralamalarında 6 Türk üniversitesinin ilk 500’de, 2 üniversitenin ise ilk 300’de yer aldığını hatırlatan Özvar, 2027 yılına ilişkin bir başka uluslararası sıralamada Türkiye’nin 124 üniversiteyle en fazla temsil edilen üçüncü ülke olduğunu söyledi.

En az iki Türk üniversitesinin dünyanın ilk 100 üniversitesi arasında yer almasını hedeflediklerini belirten Özvar, üniversite kaynaklı patent ve faydalı model başvurularının 2022’de bin 298’den 2025’te 2 bin 352’ye yükseldiğini, tescil sayısının ise 900’e ulaştığını açıkladı.

Türkiye’nin su altı kültür mirası haritalanıyor

İzmir temasları kapsamında Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsünü de ziyaret eden Özvar, burada yürütülen bilimsel çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Enstitü Müdürü Prof. Dr. Harun Özdaş, Piri Reis Araştırma Gemisi ile Türkiye denizlerinde doğal kaynaklar, petrol ve doğal gaz alanlarında çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Özdaş, “Mavi Miras” projesi kapsamında ise su altındaki batık gemiler, tarihi yerleşimler ve kültürel mirasın ileri teknoloji ve robotik sistemlerle haritalandığını anlattı.

Proje kapsamında Osmanlı su altı kültür mirasına ilişkin coğrafi bilgi sistemi ve veri tabanı da oluşturulduğu belirtildi.

“Gazze’de Bir Gün” sergisini ziyaret etti

Özvar, İzmir programında Ege Üniversitesi Atatürk Kültür Merkezi’ni de ziyaret etti. Ziyaret sırasında “Gazze’de Bir Gün” konulu sergi hakkında Özvar’a bilgi verildi.

Özvar, İzmir’deki görüşmelerinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’ni de ziyaret ederek Rektör Prof. Dr. Mustafa Balcı ile bir araya geldi. Görüşmede üniversitede yürütülen akademik faaliyetler, bilimsel çalışmalar ve projeler ele alındı.