Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturmasında iddianame kabul edildi

İzmir’de Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması kapsamında hazırlanan bin 8 sayfalık iddianame, İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu, CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da aralarında bulunduğu 15 sanık, 4 Aralık’ta hâkim karşısına çıkacak.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca, İZBETON üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen usulsüzlüklere ilişkin yürütülen soruşturmada, Gaziemir ilçesindeki kentsel dönüşüm projeleri kapsamında S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracılığıyla menfaat sağlandığı iddia edildi. Zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmî belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçlamalarıyla yürütülen soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında gözaltı kararı verildi.

9 Nisan’da, aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden bazıları ile başka soruşturmalardan tutuklu bulunan Tunç Soyer, Şenol Aslanoğlu ve Heval Savaş Kaya’nın da aralarında olduğu toplam 15 kişi tutuklandı. İki şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

İddianamede usulsüzlük ve zarar iddiaları

İddianamede, kentsel dönüşüm alanlarının mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, inşaat işlerinin ise belediye iştiraki İZBETON’a meclis kararıyla devredildiği belirtildi. Buna rağmen İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında, yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün tek imzasıyla protokol imzalandığı ve temsil yetkisinin aşıldığı öne sürüldü.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin arsa sahibi, İZBETON’un ise geçici müteahhitlik belgesiyle yüklenici konumunda bulunduğu kaydedilen iddianamede, kooperatifin arsa sahibi olmaması ve devir işleminin gerçekleştirilememesi nedeniyle müteahhitlik belgesi alamadığı ifade edildi. Kooperatifin alt yüklenici olarak faaliyet gösteremeyeceğinin ilgili bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu belirtildi.

İddianamede ayrıca, şüphelilerin söz konusu hukuki engelleri bilmemelerinin hayatın olağan akışına uygun düşmediği değerlendirmesine yer verildi.

İnşaat şirketine fazla ödeme yapıldığı iddiası

İddianamede, yüklenici Casamar Mühendislik Yapı AŞ’nin projeyi gerçekleştirmek için gerekli yeterliliğe sahip olmadığı öne sürüldü. Bilirkişi raporlarına dayanılarak şirkete 30 ila 33 milyon lira arasında fazla ödeme yapıldığı iddia edildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de KDV dâhil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelle, 1080 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı ve 8 Temmuz’da yer tesliminin yapıldığı aktarıldı.

İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022’de KDV dâhil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli sözleşme imzalanırken, kooperatif ile alt yüklenici şirket arasında KDV dâhil 329 milyon 203 bin 501 lira tutarında sözleşme yapıldığı belirtildi. Alt yüklenici şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans ödendiği kaydedildi.

İZBETON’un yer tesliminden sonraki 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği, aynı işin yaklaşık dokuz ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira daha yüksek bedelle alt yüklenici şirkete verildiği ve bu durumun kooperatif ile üyelerini zarara uğrattığı ileri sürüldü.

Kooperatifin vinç ve araç kiralama giderlerinin yanı sıra elektrik ve su faturalarını da ödediği, bu harcamaların anahtar teslim yapı işi kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmadığı iddianamede yer aldı. Ayrıca başlangıçta projede bulunmayan villaların sonradan projeye eklendiği ve bu yapılar için ödeme yapıldığı öne sürüldü.

MASAK raporlarında para hareketleri

İddianamede, Tunç Soyer’in belediye başkanlığı ve İZBETON Yönetim Kurulu Başkanlığı döneminde kentsel dönüşümün belediye güvencesinde olduğuna yönelik açıklamalar yaptığı ve bu açıklamalarla vatandaşların kooperatife üye olmalarını sağladığı iddia edildi.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarında yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının tespit edildiği belirtilirken, Soyer’in kooperatifin uğradığı zararla bağlantılı olarak zimmet suçuna yardım etmek ve resmî belgede sahtecilik suçlarından sorumlu olduğu ileri sürüldü.

Ümit Erkol’un banka hesaplarında yüksek tutarlı para hareketleri bulunduğu, projede yer almayan 11 villadan birinin kendisine tahsis edildiği iddia edildi. Söz konusu villadaki payın yarısının oğlu Fırat Erkol’a, oğlunun payının ise sanık İsmail Alkan’a devredildiği belirtildi.

Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın, işi yönetim kurulu kararı olmaksızın hukuka aykırı bir protokolle devrettiği ve zimmet suçuna yardım ettiği öne sürüldü.

Denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu hakkında ise 2022 yılı hesaplarında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarında 14 milyon 128 bin 424 lira fark bulunduğu belirtildi. Aslanoğlu’nun diğer kooperatifler ve şirketlerle ticari ilişkilerinin de incelendiği, iddianamede Kooperatifler Kanunu’na aykırı davranarak zimmet suçunu işlediğinin ileri sürüldüğü kaydedildi.

Bazı sanıklar için 20 yıla kadar hapis talebi

İddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 11 sanık hakkında zimmet ve resmî belgede sahtecilik suçlarından 20 yıla kadar hapis cezası istendi.

Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında zimmete yardım ve resmî belgede sahtecilik suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Diğer dört sanık için ise nitelikli dolandırıcılık, zimmete yardım ve denetim görevini ihmal suçlarından 6 yıldan 16 yıla kadar hapis cezası istendi.

İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesinin kabul ettiği iddianamenin ardından 15 sanığın yargılanmasına 4 Aralık’ta başlanacak. İddianamede yer alan suçlamalar yargılama sürecinde değerlendirilecek; sanıkların hukuki durumu mahkemenin vereceği kararla belirlenecek.