Sokak köpekleri neden milyonluk ihalelerle toplanıyor? Uzmanı sistemin işleyişini anlattı

Sokak hayvanlarının toplanması amacıyla belediyelerin açtığı yüksek bütçeli hizmet alımı ihaleleri, kamuoyunda en çok tartışılan konular arasında yer almaya başladı. İhale bedellerinin büyüklüğü eleştirilere neden olurken, uzmanlar söz konusu ihalelerin yalnızca hayvanların yakalanmasını değil; araç, ekipman, eğitimli personel, yakıt, veteriner gözetimi, ilaç, bakım ve lojistik gibi birçok hizmet kalemini kapsadığını ifade ediyor.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan değişikliklerin ardından belediyelerin sahipsiz hayvanları toplama ve bakımevlerine ulaştırma sorumluluğu daha da önem kazanırken, uygulamada hizmet alımı modeli öne çıkıyor. İhale mevzuatı kapsamında belediyeler, bu hizmetleri açık ihale usulüyle özel firmalardan belirli sürelerle satın alabiliyor. İhale şartnamelerinde kullanılacak araçlardan personel niteliğine, veteriner hekim gözetiminden ekipmanlara kadar pek çok teknik kriter ayrıntılı şekilde belirleniyor.

Hizmet alımı, kalıcı kadro yerine geçici ihtiyacı karşılıyor

Belediye Veteriner Hekimler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nurhan İşler, sokak hayvanlarının toplanmasının dönemsel yoğunluk gösteren bir hizmet olduğuna dikkat çekerek belediyelerin bu nedenle hizmet alımı yöntemini tercih ettiğini söyledi.
İşler, belediyelerin sürekli onlarca ekip istihdam etmesinin sürdürülebilir olmadığını ifade etti.

İşler, "Köpek toplama işi geçici bir iş. Toplama süreci tamamlandıktan sonra aynı sayıda ekibe ihtiyaç kalmıyor. Bu nedenle belediyeler hizmet alımı yoluna gidiyor. İhalelerde uygun donanıma sahip araç, şoför, hayvan yakalama personeli ve ihtiyaç duyulması halinde veteriner hekim gibi unsurlar şartnameye yazılıyor. Amaç sürekli personel istihdam etmek değil, ihtiyaç duyulan dönemde profesyonel ekiplerden hizmet almak." dedi.

Veteriner hekim gözetim yapıyor, toplama işlemini ekipler yürütüyor

Toplumda veteriner hekimlerin sahada hayvan yakaladığı yönünde yanlış bir algı bulunduğunu belirten İşler, veteriner hekimin temel görevinin sağlık açısından süreci yönetmek olduğunu söyledi.

İşler, "Veteriner hekim köpek toplama elemanı değildir. Bakım evi sorumlusu veteriner hekim ekipleri eğitir ve özellikle kullanılacak narkotik ilaçların uygulanmasını gözetir. İlaçların kontrolünde veteriner hekimlerin öneminin, narkotik ilaçların kötü emelleri olan kişilerin eline geçmesinin önlenmesi yönünde olduğunu toplumun bilmesi gereklidir.  Hayvanların toplanması sırasında kullanılan ilaç dozları, onların anesteziye girmesinden ziyade, daha çok uyku haline geçmeleri içindir. bu işlem anesteziye dönüşse bile kısa süreli olur. Bu işten sorumlu veteriner hekimler tecrübeleriyle yaşlı, genç, hasta, sağlıklı ve küçük cüsseli hayvanlara yönelik bir kaç şekilde dozaj yapar." ifadelerini kullandı.

İhale bedeli sadece toplama maliyetinden oluşmuyor

Milyonlarca liralık ihale bedellerinin yalnızca hayvan toplama ücretinden ibaret olmadığını vurgulayan İşler, hizmet kapsamında birçok gider kaleminin bulunduğunu belirtti.

İşler, "Örneğin altı ekibin altı ay boyunca çalıştığı bir hizmet alımında sadece personel maaşı değil, araçların yakıtı, bakım giderleri, yüksek kilometre maliyetleri, ilaçlar, ekipman ve diğer işletme giderleri de ihale bedeline dahildir.

Bu hizmetler sadece hayvanların toplanması değil aynı zamanda bakımevi arasında nakliye işlerini de kapsamaktadır. İzmir bazında düşündüğümüz zaman, bir ucundan diğer ucuna yaklaşık 3 saatten fazla bir zaman alan yollardan, kilometrelerden bahsediyoruz.

Bu nedenle rakamlar ilk bakışta yüksek görünse de hizmetin bütün maliyetini ifade eder. Ayrıca ihaleler açık ihale usulüyle yapılır. Rekabetin oluşabilmesi için de firmaların çevre sağlığı gibi benzer hizmet alanlarında deneyimli olması şartnamelerde yer alabilir. Bu uygulama da kamu ihale mevzuatının öngördüğü bir yöntemdir." dedi.