CHP'li Anıl Sözüer Gündem9'da anlattı: Üzüm ve zeytinde kriz büyüyor!

TV9 İzmir ekranlarında yayınlanan Gündem9 programında, Dokuzda9 Genel Yayın Yönetmeni Günnur Berber'in konuğu olan Manisa Ahmetli Cumhuriyet Halk Partisi İlçe Başkanı Anıl Sözüer, tarım sektöründe yaşanan sorunlara dikkat çekti. Üzüm üreticisi de olan Sözüer, tarladan çıkan ürünün tüketiciye ulaşana kadar yüksek fiyatlara satıldığını, buna karşın üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını belirterek çiftçinin giderek ağırlaşan ekonomik koşullar altında ayakta kalmaya çalıştığını anlattı.

Tarladaki fiyatla marketteki fiyat arasında büyük fark var

Üreticinin düşük fiyatlarla ürün satmak zorunda kalırken tüketicinin aynı ürünleri yüksek bedellerle satın aldığını belirten Sözüer, tarım sektöründeki fiyat dengesizliğinin hem çiftçiyi hem de vatandaşı olumsuz etkilediğini söyledi.

Ürünlerin üreticiden çıktıktan sonra aracılar ve işleme tesisleri üzerinden tüketiciye ulaştığını hatırlatan Sözüer, bu süreçte oluşan fiyat farkının asıl üreticinin kazancına yansımadığını savundu. Ona göre mevcut düzende çiftçi emeğinin karşılığını alamazken vatandaş da uygun fiyatlı gıdaya erişmekte zorlanıyor.

Üzüm üretmek artık çiftçinin cebinden götürüyor

Üzüm üretiminde gelinen noktayı rakamlarla anlatan Sözüer, 2026 yılında bir kilogram üzümün üretim maliyetinin yaklaşık 80-85 liraya ulaştığını ifade etti. TMO'nun açıkladığı taban fiyatın ise önceki yıllara kıyasla gerilediğini belirtti.

Sözüer'in paylaştığı verilere göre üzüm için açıklanan taban fiyat 2024 yılında 100 lira, 2025 yılında 120 lira, 2026 yılında ise 85 lira oldu. Üretim giderlerindeki yükselişin bu fiyatlarla karşılanamadığını belirten Sözüer, çiftçinin her sezon daha fazla masrafla karşı karşıya kaldığını dile getirdi.

Gübre fiyatlarının ton başına 2024 yılında 12-13 bin lira civarında olduğunu, bugün ise 35 bin liraya yükseldiğini aktaran Sözüer, mazotun litre fiyatının yaklaşık 40 liradan 100 liranın üzerine çıktığını söyledi. Günlük tarım işçisi ücretinin de 600 liradan yaklaşık 2 bin liraya yükseldiğini belirterek üretim maliyetlerindeki artışın boyutuna dikkat çekti.

Yaş üzüm 5 liraya kadar düştü, üretici alıcı bulamıyor

Kuru üzümde açıklanan fiyatın da üreticinin beklentilerini karşılamadığını ifade eden Sözüer, yaş üzüm piyasasında çok daha ağır bir tablo bulunduğunu anlattı. Bazı bölgelerde yaş üzümün kilogramının 5 liraya kadar gerilediğini, Sarıgöl, Alaşehir ve Denizli çevresinde ürününü satacak alıcı bulamayan üreticiler olduğunu belirtti.

Hasat için harcanan emek ve yapılan masraflara rağmen ürününü değerlendiremeyen çiftçilerin üzümlerini bağlarda bırakmak zorunda kaldığını söyleyen Sözüer, üreticinin yalnızca kazanç elde edememekle değil, yaptığı masrafları dahi geri alamamakla karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Zeytin üreticisi de işçilik maliyetini karşılayamıyor

Üzümde yaşanan sorunların zeytin üreticileri için de geçerli olduğunu belirten Sözüer, özellikle zeytinyağlık zeytinde maliyet ile satış fiyatı arasındaki uçuruma dikkat çekti. Zeytinyağlık zeytinin kilogram maliyetinin 58 lira seviyesinde olduğunu, satış fiyatının ise yaklaşık 15 lirada kaldığını aktardı.

Hasat dönemindeki işçilik giderlerinin de üreticiyi zorladığını belirten Sözüer, günlük yaklaşık 750 lira ücret alan bir işçinin ortalama 80 kilogram zeytin toplayabildiğini söyledi. Bu koşullarda ürününü düşük fiyattan satan çiftçinin işçi ücretini karşılamakta bile zorlandığını, bazı üreticilerin zeytinlerini ağaçta bırakmayı tercih ettiğini ifade etti.

Çiftçinin borcu ertelensin, tarımda taban fiyat uygulansın

Üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntının yalnızca bir sezonla sınırlı kalmadığını belirten Sözüer, borçlarını ödeyemeyen çiftçilerin traktörlerini, bağlarını ve arazilerini satmak zorunda kaldığını anlattı. Kredi limitleri dolan üreticilerin yeni kaynak bulamadığını ve borçlarını yeniden yapılandırmakta güçlük çektiğini söyledi.

Sözüer, tarımsal üretimin devam edebilmesi için devletin üreticiyi koruyan bir taban fiyat sistemi oluşturması gerektiğini savundu. Ürünlerin çiftçiden doğrudan alınması ve aracı sayısının azaltılması gerektiğini belirten Sözüer, böylece hem üreticinin gelirinin korunabileceğini hem de tüketicinin daha makul fiyatlarla ürün alabileceğini dile getirdi.

Çiftçilerin geçmiş dönem borçlarının faizsiz ertelenmesi çağrısında da bulunan Sözüer, üreticinin yeni sezona hazırlanabilmesi için desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Gübre, sulama ve ilaçlama gibi temel giderleri karşılayacak imkân bulamayan çiftçinin 2027 sezonunda da ciddi sorunlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.