Ege İhracatçı Birlikleri'nden 2025 tablosu: 'Rakamlar Sabit, Yük Daha Ağır'

Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), 2025 yılına ilişkin sektörel değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı. Küresel belirsizliklerin, artan maliyetlerin ve finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekilen toplantıda, 2025 yılının büyümeden çok dayanıklılığın test edildiği bir dönem olduğu vurgulandı.

EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025 yılında EİB’nin 18 milyar 505 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirterek, rakamsal olarak bir önceki yıla yakın seviyenin korunmasına rağmen sahadaki koşulların çok daha ağırlaştığını ifade etti.

Küresel görünüm belirsizliğini koruyor

Jak Eskinazi, 2025’te dünya ekonomisinin düşük tempolu ve kırılgan bir büyüme sürecinden geçtiğini söyledi. Enflasyonda kademeli gerileme görülse de faiz oranlarının yüksek seyrini sürdürdüğünü belirten Eskinazi, artan korumacılık eğilimlerinin ve ticaret politikalarındaki belirsizliklerin küresel ticaret üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi.

Kârlılık geriliyor, maliyet baskısı artıyor

2025’in ihracatçılar açısından kârlılığın ciddi şekilde zayıfladığı bir yıl olduğuna dikkat çeken Eskinazi, üretim ve finansman maliyetlerinin birçok firmayı zorladığını söyledi. Özellikle emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren firmaların, enerji ve işçilik maliyetlerinin daha düşük olduğu ülkelere yöneldiğini belirtti. Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde istihdam kayıplarının belirginleştiğini vurguladı.

İthal girdi bağımlılığı yapısal risk oluşturuyor

Türkiye’de ihracata yönelik üretimde kullanılan ara malların büyük bölümünün ithal edildiğini belirten Eskinazi, bu durumun katma değeri düşürdüğünü ve dış ticaret açığını beslediğini ifade etti. Ana sanayinin büyümesine rağmen yerli tedarik zincirinin yeterince güçlenememesinin uzun vadeli riskler barındırdığına dikkat çekti.

Parite etkisi ihracat rakamlarını yukarı taşıdı

EİB ihracatında görülen sınırlı artışın önemli bölümünün Euro/dolar paritesinden kaynaklandığını belirten Eskinazi, parite etkisi dışarıda bırakıldığında 2025 ihracatının reel olarak düşüş gösterdiğini söyledi. Bu durumun, ihracat performansının sürdürülebilirliği açısından önemli bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.

Konkordato başvurularında dikkat çeken artış

Reel sektördeki bozulmanın konkordato verilerine de yansıdığını dile getiren Eskinazi, son yıllarda başvuru sayılarında ciddi bir artış yaşandığını söyledi. Mevcut ekonomik koşulların devam etmesi halinde geçici değil, kalıcı sorunlarla karşı karşıya kalınabileceği uyarısında bulundu.

2026 için beklenti: Zorlayıcı bir yıl

Jak Eskinazi, 2026 yılına girilirken öngörülebilirliğin zayıf olduğunu ve bunun yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini belirtti. Kur kaynaklı bir gelir artışı beklentisinin olmadığını vurgulayan Eskinazi, maliyetleri düşürmeye yönelik yapısal adımlar atılmadığı sürece birçok sektör için zorlukların süreceğini ifade etti.

Sektörler farklı hızlarda ilerliyor

Toplantıda farklı sektörlerden gelen değerlendirmeler, 2025 yılının her sektör için aynı şekilde geçmediğini ortaya koydu. Hububat, bakliyat, maden, su ürünleri ve tütün gibi sektörlerde artışlar görülürken; tekstil, hazır giyim, deri ve zeytinyağı gibi alanlarda düşüşler yaşandı. Sektör temsilcileri, 2026 yılı için temkinli ve ihtiyatlı bir yaklaşım benimsediklerini dile getirdi.