Kleopatra'nın güzellik sırrı turşu mu?
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Hümeyra Yerlikaya Aydemir, tarih boyunca farklı medeniyetlerin beslenme kültüründe önemli yer tutan turşunun, Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın da beslenme alışkanlıkları arasında bulunduğunu belirtti. Turşunun prebiyotik, probiyotik ve postbiyotik özellikleriyle bağırsak sağlığı ve bağışıklık sistemi üzerinde önemli etkileri olabileceğine dikkat çeken Aydemir, geleneksel fermantasyonun biyolojik önemini anlattı.
Haberin Özeti
- • Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Hümeyra Yerlikaya Aydemir, tarih boyunca farklı medeniyetlerin beslenme kültüründe önemli yer tutan turşunun, Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın da beslenme alışkanlıkları arasında bulunduğunu belirtti. Turşunun prebiyotik, probiyotik ve postbiyotik özellikleriyle bağırsak sağlığı ve bağışıklık sistemi üzerinde önemli etkileri olabileceğine dikkat çeken Aydemir, geleneksel fermantasyonun biyolojik önemini anlattı.
Anadolu Üniversitesi Eskişehir Meslek Yüksekokulu (EMYO) tarafından düzenlenen "Gelenekten Bilime Turşu Kurma Atölyesi" programına katılan Prof. Dr. Aydemir, turşunun prebiyotik, probiyotik ve postbiyotik özellikleri bir arada barındıran özel bir besin olduğunu ifade etti. Bu üçlü etkinin bağırsak sağlığını ve vücudun savunma mekanizmalarını destekleyebileceğini belirten Aydemir, "Bu üçlü kalkanla biz o besini tükettiğimizde harika bir bağışıklık güçlendirici, bağırsak onarıcı ve genel fonksiyonlarımızı düzenleyen adeta bir nevi kudret ilacı almış oluruz" dedi.
Kleopatra'nın güzellik sırrı turşu olabilir mi?
Bağırsak duvarının bütünlüğünün korunmasının vücuttaki sistemik iltihaplanmanın kontrolünde önemli rol oynadığını belirten Aydemir, bağırsak sağlığı ile cilt görünümü arasında da ilişki bulunduğunu söyledi.
Aydemir, bağırsak bariyerinin sağlıklı olmasının besin maddelerinin emilimini ve vücudun genel işleyişini desteklediğini belirterek, fermente gıdaların bu süreçte önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
Kleopatra'nın güzelliğiyle ilgili tarihsel anlatılara da değinen Aydemir, Mısır Kraliçesi'nin beslenmesinde fermente gıdaların ve turşunun önemli bir yer tuttuğunu ileri sürdü. Aydemir, "Tarih boyunca liderlerin ve medeniyetlerin de gözdesi olan turşu, güzelliği ve ihtişamıyla bilinen Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın bile diyetinin vazgeçilmez bir parçasıydı" diye konuştu.
Turşunun geçmişi 4 bin yıl öncesine uzanıyor
Fermantasyonun insanlık tarihindeki en eski gıda koruma yöntemlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Aydemir, turşunun kökeninin yaklaşık 4 bin yıl öncesine dayandığını söyledi.
Aydemir, "Yazılı tarihin en eski kayıtlarına göre turşunun kökeni, ilk olarak Mezopotamya ve İndus Vadisi'nde yabani salatalıkların tuzlanarak saklanmasıyla başlamıştır. Zamanla Çin'e, Antik Roma'ya ve dünyanın farklı bölgelerine yayılan bu yöntem, yalnızca bir gıda saklama tekniği değil, aynı zamanda besinlerin biyoyararlanımını artıran önemli bir süreçtir" ifadelerini kullandı.
Geleneksel turşunun sırrı doğru tuz oranında
Sağlıklı turşu yapımında kullanılan yöntemin ve salamura dengesinin önemine dikkat çeken Aydemir, geleneksel fermantasyonun endüstriyel yöntemlerden ayrıldığını belirtti.
Geleneksel laktik asit fermantasyonunun sağlıklı şekilde gerçekleşmesi için tuz oranının doğru ayarlanması gerektiğini vurgulayan Aydemir, ideal kaya tuzu oranının genellikle yüzde 3 ile 5 arasında değiştiğini söyledi.
Aydemir, "Bir litre suya ortalama 30 ila 50 gram katkısız kaya tuzu kullanılmalıdır. Geleneksel turşuculukta ekşilik, dışarıdan eklenen sirkeden değil, sebzelerin bünyesindeki doğal şekerlerin laktik asit bakterileri tarafından fermente edilmesiyle ortaya çıkan laktik asitten kaynaklanır" dedi.
Geleneksel turşular milyonlarca canlı mikroorganizma barındırıyor
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan ve ısıl işlem görmeyen turşuların canlı mikroorganizmalar içerebildiğini belirten Prof. Dr. Aydemir, bu ürünlerin bağırsak mikrobiyotası açısından önemine dikkat çekti.
Fermente gıdaların düzenli ve ölçülü tüketiminin bağırsak mikrobiyotasının çeşitliliğini destekleyebileceğini ifade eden Aydemir, şu değerlendirmelerde bulundu:
"İşlem görmemiş, canlı ve geleneksel yöntemle kurulmuş turşular milyonlarca canlı probiyotik mikroorganizma barındırabilir. Bu canlı bakteriler ve onların ürettiği bütirat gibi kısa zincirli yağ asitleri, bağırsak bariyerinin güçlenmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca bağırsak ile beyin arasındaki iki yönlü iletişim ağını da destekler. Günlük beslenmeye küçük porsiyonlar hâlinde eklenecek fermente gıdalar, bağırsak florasının çeşitliliğine, metabolik sağlığa ve bağışıklık sistemine katkıda bulunabilir."
Aydemir, geleneksel turşunun yalnızca sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden biri olmadığını, aynı zamanda fermantasyon yoluyla ortaya çıkan biyolojik özellikleri sayesinde beslenme kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.
Bakmadan Geçme