Mehmet Öğütçü'den dikkat çeken çağrı: Türkiye yeni bir Rönesans başlatmalı

Türkiye'nin ekonomik ve siyasi geleceği için yeni bir dönüşüm çağrısı yapan Mehmet Öğütçü, kalkınmanın yalnızca ekonomik tedbirlerle sağlanamayacağını söyledi. Güvenilir kurumlar, liyakatli kadrolar, teknoloji yatırımları ve uzun vadeli hedeflerin önemine dikkat çeken Öğütçü, Türkiye'nin doğru bir yönetim anlayışıyla üç yıl içinde yeniden güçlü bir çıkış yakalayabileceğini ifade etti.

Türkiye için 2030'a kadar beş öncelik

İzmir Ekonomi Kulübü'nün düzenlediği toplantıda konuşan Mehmet Öğütçü, Türkiye'nin önündeki dönemde izlemesi gereken yol haritasını beş temel başlık altında topladı. Hukuk ve kurumlara güvenin yeniden oluşturulması, savunma sanayiindeki üretim modelinin diğer sektörlere taşınması, Avrupa ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, Türkiye'nin lojistik ve enerji alanlarında değer üreten bir merkeze dönüşmesi ve 2030 hedeflerini takip edecek bir icraat programının hazırlanması bu başlıklar arasında yer aldı.

Öğütçü, açıklanan hedeflerin kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirterek kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplumun birlikte çalışacağı bir takip mekanizması kurulmasını önerdi. İlk 90 gün içinde önceliklerin ve başlangıç göstergelerinin belirlenmesini, altı ayda bir de ilerleme raporu yayımlanmasını istedi.

Türkiye'nin mevcut sorunlarının aşılması için öncelikle güven ortamının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Öğütçü, yaklaşımını “Güven, Güven, Güven” sözleriyle özetledi. Hukuka ve ekonomi politikalarına duyulan güvenin yatırım kararlarını doğrudan etkilediğini belirterek, “Güven yoksa sermaye bekler, yatırım ertelenir, yetenekler başka ülkelere gider. Güven varsa tasarruf yatırıma, yatırım üretime, üretim refaha dönüşür” dedi.

Savunma sanayiindeki model diğer sektörlere taşınmalı

Türkiye'nin savunma sanayiinde geliştirdiği mühendislik, tasarım, üretim ve ihracat kapasitesinin ülke ekonomisinin diğer alanlarında da örnek alınabileceğini söyleyen Öğütçü, daha yüksek katma değerli üretime geçilmesi gerektiğini ifade etti.

İnşaat sektöründe deprem dayanıklılığı ve enerji verimliliğine, tarımda su tasarrufu ve dijital teknolojilere, turizmde ise ziyaretçi başına gelirin artırılmasına odaklanılması gerektiğini belirtti. Sağlık ve gastronomi turizmi gibi alanların geliştirilmesini de öneren Öğütçü, Türkiye'nin yalnızca daha fazla üretmek yerine daha kaliteli ve rekabetçi ürünler ortaya koyması gerektiğini kaydetti.

Enerji alanında da kapsamlı bir dönüşüm çağrısı yapan Öğütçü, yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin elektrik talebini artırdığına, kritik minerallerin ve enerji depolama teknolojilerinin stratejik önem kazandığına dikkat çekti. Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığını azaltırken şebeke modernizasyonu, depolama ve düşük karbonlu üretim yatırımlarını hızlandırması gerektiğini söyledi.

Çin, Güney Kore ve Polonya örneklerini gösterdi

Kalkınma hedeflerinin kısa vadeli politikalarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Öğütçü, farklı ülkelerin deneyimlerini Türkiye açısından değerlendirdi. Çin'in 2049 yılına uzanan modernleşme hedefini uzun vadeli planlamanın örneği olarak gösterdi. Çin'in sanayi, eğitim ve teknoloji alanlarında yıllar boyunca sürdürdüğü yatırımlarla üretici konumundan teknoloji geliştiren bir ülkeye dönüştüğünü anlattı.

Güney Kore'nin eğitim, sanayi ve ihracatı birlikte geliştirmesini; Şili'nin doğal kaynaklarını farklı ürünlerle küresel pazarlara taşımasını; Polonya'nın ise Avrupa Birliği üyeliğini yatırım, altyapı ve üretim kapasitesini artırmak için kullanmasını örnek gösterdi.

Öğütçü, Türkiye'nin başka ülkelerin modellerini doğrudan kopyalamak yerine kendi rekabet avantajlarını belirlemesi gerektiğini vurguladı. Uzun vadeli hedeflerde devamlılık sağlanamamasının önemli bir sorun olduğunu belirterek, “Çin 2049'u düşünürken biz 2030'a kadar hangi sektörlerde dünya ölçeğinde rekabetçi olacağımızı belirleyemiyorsak sorun kaynak eksikliğinden çok stratejik süreklilik eksikliğidir” ifadelerini kullandı.

Avrupa ile ilişkilerde ekonomik diplomasi vurgusu

Avrupa Birliği'nin ABD ve Çin karşısında teknoloji, verimlilik, enerji maliyetleri ve yatırım kapasitesi bakımından zorlandığını belirten Öğütçü, Türkiye'nin Avrupa ile ekonomik bütünleşmesinin önemini koruduğunu söyledi.

Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, savunma sanayii iş birlikleri ve ticaret engellerinin azaltılması konularındaki sorunların Türkiye açısından maliyet oluşturduğunu ifade etti. Avrupa'nın karbon düzenlemelerine karşı sanayinin hazırlıklı olması gerektiğini belirten Öğütçü, özellikle çelik, çimento, alüminyum ve kimya sektörlerinde temiz üretim ve enerji verimliliği yatırımlarının artırılmasını istedi.

Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerinde ne edilgen bir bekleyişe girmesi ne de gereksiz bir kopuş yaşaması gerektiğini dile getiren Öğütçü, ekonomik diplomasinin güçlendirilmesini ve Körfez, Orta Asya, Kafkasya, Afrika ve Asya ülkeleriyle yeni ortaklıklar kurulmasını önerdi.

Dış politikada da yalnızca arabuluculuk rolünün yeterli olmadığını belirten Öğütçü, Türkiye'nin diplomatik ilişkilerini ticaret, yatırım, enerji güvenliği ve bölgesel kalkınma alanlarında somut kazanımlara dönüştürmesi gerektiğini kaydetti.

İzmir için teknoloji ve üretim merkezi önerisi

Toplantıda İzmir'in ekonomik potansiyeline de ayrı bir yer ayıran Öğütçü, kentin limanları, sanayisi, üniversiteleri, tarımı, turizmi ve yenilenebilir enerji imkânlarıyla Türkiye'nin yeni kalkınma modelinde öncü olabileceğini söyledi.

Aliağa ve Çandarlı limanlarının üretim ve lojistik faaliyetleriyle bütünleştirilmesini, enerji teknolojileri alanında kümelenmeler oluşturulmasını ve Ege Bölgesi'nde akıllı tarım ile su verimliliği projelerine ağırlık verilmesini önerdi.

İzmir'in başarısının yeni bina sayısıyla değil, küresel ölçekte markalar çıkarabilmesi, teknoloji şirketlerini çekmesi ve nitelikli istihdam oluşturmasıyla ölçülmesi gerektiğini ifade etti. Öğütçü, bu çalışmaların İzmir Ekonomi Kulübü öncülüğünde kurulabilecek bir Gelecek ve Rekabetçilik Platformu aracılığıyla yatırım projelerine dönüştürülebileceğini belirtti.

"Türkiye'nin yeni bir Rönesansa ihtiyacı var"

İzmir Ekonomi Kulübü'nün “Ortak Gelecek İçin Ortak Akıl ile Vizyon Arayışları” toplantıları kapsamında 10 Kasım'da düzenlenen programda konuşan Öğütçü, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu dönüşümün yalnızca ekonomiyle sınırlı olmadığını söyledi. Siyasi yapıdan eğitim sistemine, yönetim kültüründen ekonomik hayata kadar geniş kapsamlı bir yenilenme gerektiğini dile getirdi.

“Türkiye'nin ihtiyacı yeni bir mucize değil, yeni bir zihniyet. İç siyasi mimarimizde, ekonomik hayatımızda, eğitimde ve yönetim kültürümüzde yeni bir Rönesans başlatmalıyız” diyen Öğütçü, bu değişimin partiler üstü bir ortak gelecek vizyonuyla mümkün olabileceğini belirtti.

Yaklaşık beş saat süren toplantıya iş dünyası, akademi, bürokrasi ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Açılış konuşmasını İzmir Ekonomi Kulübü Başkanı Dr. Sıddık Topaloğlu'nun yaptığı programın moderatörlüğünü İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Attila Acar üstlendi.

Konuşmasının sonunda Türkiye'nin insan kaynağına, sanayi birikimine ve girişimcilik kapasitesine dikkat çeken Öğütçü, karamsarlığın çözüm olmadığını söyledi. Türkiye'nin doğru liderlik, politikalar ve kararlı uygulamalarla kısa sürede toparlanabileceğini belirterek, “Doğru liderlik, doğru politikalar ve kararlı icraatla üç yılda yeniden ayağa kalkıp koşmaya başlayabiliriz” dedi.

Mehmet Öğütçü kimdir?

Mehmet Öğütçü, enerji, yatırım, ekonomi ve jeopolitik strateji alanlarında çalışan eski diplomat ve iş insanıdır. Genç yaşta Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a danışmanlık yapan Öğütçü, OECD ve Uluslararası Enerji Ajansı'nda üst düzey yöneticilik görevlerinde bulundu. BG Group, Genel Energy ve Şişecam gibi şirketlerde yönetim kurulu görevleri üstlendi.

London Energy Club ve Global Resources Partners'ın başkanlığını yürüten Öğütçü, uluslararası şirketlere ve yatırımcılara stratejik danışmanlık yapıyor. Küresel ekonomi, enerji güvenliği ve jeopolitik konularındaki çalışmalarıyla uluslararası konferanslarda ve iş dünyası platformlarında yer alıyor.